یک سالمند با لپ‌تاپ کار می‌کند

وب برای همه: ۵ نکته برای محتوای وب قابل دسترس سالمندان

احتمالاً، سالمندان بخش قابل توجهی از مخاطبان هدف کسب‌وکارها را تشکیل می‌دهند. دبیرخانه شورای ملی سالمندان و مرکز آمار ایران، پیش‌بینی می‌کند که جمعیت بزرگسالان ایران با سن ۶۵ سال یا بالاتر تا سال ۱۴۲۱ به ۱۸ میلیون نفر خواهد رسید.
اولویت‌دادن به طراحی فراگیر و رعایت شیوه‌نامهٔ دسترسی‌پذیری محتوای وب (WCAG) می‌تواند به شما کمک کند تا با بهبود تجربهٔ افراد مسن، به آن بازار در حال رشد دسترسی پیدا کنید.

۱. از رنگ (و کنتراست رنگ) به روشی قابل دسترس استفاده کنید

یک مطالعه در سال ۲۰۲۳ نشان داد که حدود ۲۵ درصد از بزرگسالان بالای ۷۱ سال تا حدی دچار اختلال بینایی هستند. این ممکن است یک تخمین کوچکی باشد، بسته به اینکه «اختلال بینایی» چگونه تعریف شود.
محتوای صرفاً بصری برای بخش قابل‌توجهی از کاربران دسترس‌پذیر نیست.
شیوه‌نامۀ دسترسی‌پذیری محتوای وب (WCAG) حاوی الزاماتی به نام شاخص‌های موفقیت است که بهترین شیوه‌های استفاده از رنگ را تعیین می‌کند:

شاخص موفقیت ۱.۴.۱ – کاربرد رنگ‌ها، نیازمند آن است که رنگ به عنوان تنها وسیله بصری برای انتقال اطلاعات، نشان دادن یک عمل، درخواست پاسخ یا تمایز یک عنصر بصری استفاده نشود.

شاخص موفقیت ۱.۴.۳ – حداقل کنتراست، نسبت کنتراست متن و پس‌زمینه باید حداقل ۴.۵:۱ باشد.
این باعث می شود محتوا برای افرادی که دچار کوررنگی (CVD) و سایر مشکلات بینایی هستند که بر توانایی آن‌ها در خواندن متن با کنتراست کم تأثیر می‌گذارد، دسترس‌پذیرتر باشد.

با طراحی وب سایت خود، به نحوه استفاده از رنگ فکر کنید. آیا با فرضیه‌هایی، افرادی را از گفتگو خارج می‌کنید؟ آیا وب سایت شما به تنهایی از رنگ برای انتقال معنا استفاده می‌کند (برای مثال، آموزشی که نوشته شده است “روی دکمه سبز کلیک کنید”)؟

کنتراست رنگ به‌خصوص مهم است، و متأسفانه، یکی از رایج ترین مشکلات WCAG است. Bureau of Internet Accessibility اعتبارسنج دسترسی کنتراست رنگ a11y را ارائه می دهد، یک ابزار آنلاین رایگان که URL ها یا جفت رنگ ها را با الزامات WCAG آزمایش می‌کند.

۲. مطمئن شوید که وب سایت شما تا ۲۰۰ درصد بزرگنمایی می‌شود

بسیاری از افراد دارای معلولیت بینایی از بزرگنمایی صفحه یا “بزرگنمایی” با مرورگر خود استفاده می کنند. بزرگ کردن محتوا به آنها امکان خواندن راحت را می دهد، اما اگر وب سایتی برای قابلیت مقیاس پذیری طراحی نشده باشد، ممکن است خراب شود.
دو شاخص موفقیت WCAG را می توان برای آزمایش محتوای شما برای سازگاری با ابزارهای بزرگنمایی صفحه استفاده کرد:
شاخص موفقیت ۱.۴.۱ – کاربرد رنگ‌ها، نیازمند است که محتوا بدون از دست دادن اطلاعات یا عملکرد و بدون نیاز به اسکرول در دو بعد برای یک viewport مجموعه ارائه شود.
شاخص موفقیت ۱.۴.۴ – تغییر اندازه متن، نیازمند است که متن تا ۲۰۰٪ بدون از دست دادن محتوا یا عملکرد قابل تغییر اندازه باشد.
اگر با استفاده از کنترل‌های مرورگر وب خود روی محتوای خود بزرگنمایی کنید، هیچ چیز نباید خراب شود – شما باید بتوانید محتوا را بدون اسکرول در دو جهت بخوانید و همه چیز باید به همان ترتیب ظاهر شود.

۳. وب سایت خود را برای دسترسی از طریق صفحه کلید آزمایش کنید

بسیاری از افراد از ماوس استفاده نمی‌کنند. آنها ممکن است آرتروز یا سایر شرایطی داشته باشند که بر تحرک آنها تأثیر می‌گذارد، یا ممکن است از نرم‌افزار خوانش صفحه برای مرور وب استفاده کنند. در برخی موارد، آنها به سادگی صفحه کلید را به ماوس ترجیح می‌دهند – بسیاری از توسعه دهندگان در این دسته قرار می‌گیرند – اما صرف نظر از اینکه چرا از صفحه کلید استفاده می‌کنند، شما باید یک تجربه کاربری مناسب برای آنها فراهم کنید.


اصول دسترسی صفحه کلید ساده هستند

وب سایت شما باید فقط با یک صفحه کلید به طور کامل قابل پیمایش باشد.
نباید میانبرهای صفحه کلید (کلیدهای میانبر) پیش فرض کاربر را محدود یا تغییر دهید.
شما باید یک مکانیزم برای رد شدن از عناصر تکراری ارائه دهید (درباره لینک های “رفتن به” و اهمیت آنها برای دسترسی بخوانید).
می‌توانید با مرور وب سایت خود بدون ماوس، یک تست اولیه انجام دهید. برای حرکت از کلیدهای جهت نما و دستورات Tab و Shift+Tab استفاده کنید. آیا همه چیز همانطور که انتظار می رود کار می‌کند؟


۴. وب سایت خود را قابل پیش‌بینی بسازید و دستورالعمل‌های واضح ارائه دهید

وبسایت‌های خوب طراحی شده قابل پیش‌بینی هستند: عناصر ظاهری در تمام صفحات به ترتیب مشخصی قرار می‌گیرند. زمانی که افراد با وبسایت تعامل می‌کنند، هرگز نباید غافلگیر شوند؛ بلکه باید کاملا بر روند کار مسلط باشند.این موضوع به خصوص زمانی که برای افراد سالمند محتوا تولید می کنید اهمیت پیدا می‌کند.

به عنوان مثال، یک لینک که نوشته شده “درباره خدمات ما بیشتر بدانید” نباید کاربر را به سبد خرید هدایت کند؛ این کار برای هیچ کاربری خوشایند نیست، اما برای کسی که دارای معلولیت است، به طرز ویژه ای ناامید کننده خواهد بود.

وقتی محتوای وب قابل پیش بینی نباشد

  • فردی که دارای معلولیت حرکتی است، ممکن است برای مسیریابی در وبسایت به زمان بیشتری نیاز داشته باشد.
  • فردی که دارای معلولیت بینایی است، ممکن است فکر کند لینک اشتباهی را کلیک کرده است.
  • فردی که دارای مشکلات شناختی است، ممکن است گیج یا سردرگم شود.
  • کاربرانی با تمام توانایی ها تعجب می کنند که چرا وبسایت علیه آنها کار می‌کند.
  • شما می‌توانید با اطمینان از تکرار عناصر ناوبری (بخش های مختلف وبسایت مانند منو) به ترتیب یکسان در تمام صفحات، قابلیت پیش بینی را بهبود ببخشید. لینک‌هایی با متن توصیفی دقیق ارائه دهید و در صفحات با محتوای زیاد از عناوین و زیرعناوین مرتبط استفاده کنید.

مهمتر از همه، دستورالعمل‌های واضحی برای فرم‌ها، سبد خرید و دیگر تعاملات کاربر ارائه دهید. دستورالعمل‌ها به کاربر دقیقا می‌گویند که چه کاری باید انجام دهد و دقیقا چه انتظاری می‌تواند از انجام آن کار داشته باشد.

۵. یک استراتژی تست دسترسی داشته باشید

بر اساس گزارش مرکز کنترل و پیشگیری بیماری (CDC)، حدود ۴۰ درصد از بزرگسالان بالای ۶۵ سال حداقل یک نوع معلولیت دارند. تست کردن محتوای شما بر اساس WCAG به شما کمک می کند تا به این کاربران دسترسی پیدا کنید.

نویسنده: سوده محمدآبادی

برچسب‌های به‌کار رفته در این مقاله:

دسته‌بندی موضوعی:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *